HƯỚNG DẪN THỦ TỤC THAY ĐỔI YÊU CẦU KHỞI KIỆN TRONG VỤ ÁN DÂN SỰ

luatlongphan
Dec 30, 2025
5 min read

Thay đổi yêu cầu khởi kiện trong vụ án dân sự là một quyền pháp lý quan trọng, giúp nguyên đơn điều chỉnh nội dung tranh chấp nhằm bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp. Tuy nhiên, quyền này chỉ được thực hiện trong những điều kiện và thời điểm nhất định của quá trình tố tụng. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết quy định pháp luật, giới hạn phạm vi thay đổi yêu cầu và hướng dẫn các bước cần thiết để Tòa án chấp nhận, giúp đương sự hạn chế rủi ro pháp lý.

Quyền thay đổi yêu cầu khởi kiện của đương sự

Trong quá trình giải quyết vụ án dân sự, nguyên đơn có quyền thay đổi, bổ sung hoặc rút bớt một phần yêu cầu khởi kiện. Đây là quyền được pháp luật bảo đảm nhằm giúp đương sự chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp và đảm bảo quá trình tố tụng linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế của tranh chấp.

Quyền thay đổi yêu cầu khởi kiện được áp dụng khác nhau tùy vào giai đoạn tố tụng. Một mốc quan trọng là phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải. Trước và sau mốc này, phạm vi và điều kiện thay đổi yêu cầu khởi kiện sẽ khác nhau.

Thay đổi yêu cầu trước phiên họp kiểm tra chứng cứ và hòa giải

Trước thời điểm Tòa án mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải, nguyên đơn có quyền thay đổi hoặc bổ sung yêu cầu khởi kiện tương đối linh hoạt.

Theo Công văn số 01/2017/GĐ-TANDTC, Tòa án chấp nhận việc điều chỉnh này. Nguyên đơn có thể mở rộng phạm vi yêu cầu, ví dụ như tăng số tiền đòi bồi thường hoặc thêm nội dung tranh chấp mới mà không bị giới hạn so với đơn khởi kiện ban đầu.

Thay đổi yêu cầu tại và sau phiên họp kiểm tra chứng cứ và hòa giải

Kể từ phiên họp này trở đi, quyền thay đổi yêu cầu khởi kiện sẽ bị giới hạn. Tòa án chỉ chấp nhận khi yêu cầu mới không vượt quá phạm vi khởi kiện ban đầu.

Các trường hợp vượt quá phạm vi bao gồm:

Tăng giá trị tranh chấp: Ví dụ, nguyên đơn ban đầu đòi bị đơn trả 500 triệu đồng, nhưng sau đó yêu cầu thêm 100 triệu đồng lãi phát sinh. Yêu cầu thêm này bị coi là vượt phạm vi và Tòa án không chấp nhận.
Phát sinh quan hệ pháp luật mới: Ví dụ, nguyên đơn khởi kiện “tranh chấp hợp đồng đặt cọc” nhưng sau phiên họp bổ sung “tranh chấp hợp đồng vay tài sản”. Yêu cầu mới tạo ra quan hệ pháp luật khác, Tòa án sẽ từ chối.

Nguyên đơn cần nắm rõ mốc thời gian này để đưa ra thay đổi đúng lúc, tránh làm kéo dài hoặc phức tạp quá trình xét xử.

Quy trình thực hiện thủ tục thay đổi yêu cầu khởi kiện [Cập nhật 2025]

Để thay đổi yêu cầu khởi kiện hợp pháp, đương sự cần tuân thủ các bước sau:

Chuẩn bị đơn và tài liệu chứng cứ

Đơn yêu cầu thay đổi cần tuân thủ khoản 4 Điều 189 BLTTDS 2015, bao gồm:

Thông tin người yêu cầu: họ tên, địa chỉ.
Thông tin vụ án: Tòa án đang giải quyết, số và ngày thông báo thụ lý.
Yêu cầu khởi kiện ban đầu: trình bày nội dung đã nộp.
Yêu cầu thay đổi, bổ sung: nêu rõ nội dung mới, lý do thay đổi và các chứng cứ đi kèm.

Thực hiện nghĩa vụ tạm ứng án phí (nếu có)

Nếu việc thay đổi yêu cầu làm tăng giá trị tranh chấp hoặc phát sinh yêu cầu mới, nguyên đơn phải nộp tạm ứng án phí bổ sung theo trình tự:

Tòa án xác định số tiền cần nộp.
Tòa án thông báo cho nguyên đơn.
Nguyên đơn nộp tiền tại cơ quan có thẩm quyền và nộp biên lai cho Tòa án.

Việc không nộp tạm ứng án phí đúng hạn có thể dẫn đến Tòa án từ chối yêu cầu thay đổi.

Tòa án thụ lý bổ sung

Sau khi nhận hồ sơ đầy đủ và biên lai tạm ứng án phí, Tòa án xem xét và ban hành Thông báo thụ lý bổ sung. Thông báo này cập nhật phạm vi xét xử, gửi đến các đương sự khác để họ chuẩn bị đối đáp.

Lưu ý: Nếu thay đổi yêu cầu làm thay đổi nội dung chính của vụ án, thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm sẽ được tính lại từ đầu.

Hạn chế thay đổi yêu cầu tại giai đoạn phúc thẩm

Theo Điều 270 BLTTDS 2015, phúc thẩm chỉ giải quyết kháng cáo, kháng nghị liên quan đến bản án hoặc quyết định sơ thẩm. Nguyên đơn không được thay đổi yêu cầu khởi kiện mới, bao gồm bổ sung đối tượng tranh chấp hoặc yêu cầu bồi thường mới.

Mục đích của quy định:

Bảo đảm ổn định bản án sơ thẩm.
Ngăn kéo dài vụ án vô thời hạn.
Tập trung vào giải quyết nội dung kháng cáo/kháng nghị.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cũng không được thay đổi yêu cầu độc lập trong giai đoạn này.

Vai trò của luật sư trong thay đổi yêu cầu khởi kiện

Sự tham gia của luật sư giúp đương sự:

Tư vấn pháp luật và lập chiến lược tố tụng.
Hướng dẫn thu thập chứng cứ.
Soạn thảo hồ sơ, văn bản liên quan.
Tư vấn các trường hợp được thay đổi yêu cầu.
Đại diện hoặc bảo vệ quyền lợi tại Tòa án.

Luật sư tư vấn quy trình khởi kiện vụ án dân sự

Thủ tục thay đổi yêu cầu khởi kiện trong vụ án dân sự là quyền pháp lý quan trọng nhưng phức tạp và bị giới hạn theo mốc thời gian tố tụng. Nguyên đơn cần chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng, tuân thủ nghĩa vụ tài chính và theo dõi thông báo từ Tòa án để đảm bảo quyền lợi. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.

Nguồn: Thủ tục thay đổi yêu cầu khởi kiện vụ án dân sự như thế nào?

>>> Xem thêm: