HƯỚNG DẪN THỦ TỤC TỪ CHỐI HÒA GIẢI TẠI TÒA ÁN MỚI NHẤT

luatlongphan
May 23
8 min read

Khi các bên tranh chấp không còn tiếng nói chung, việc kéo dài các buổi làm việc không mang lại kết quả thực chất chỉ làm lãng phí thời gian và công sức. Để đẩy nhanh tiến độ giải quyết vụ án, việc chủ động đề nghị không tiến hành hòa giải là giải pháp pháp lý tối ưu nhằm bảo vệ quyền lợi kịp thời. Tuy nhiên, tùy thuộc vào việc hồ sơ đã được thụ lý hay chưa, người tham gia tố tụng cần áp dụng đúng phương thức và căn cứ pháp lý. Bài viết dưới đây của Long Phan PMT sẽ làm rõ các quy định hiện hành giúp bạn thực hiện thủ tục này một cách chuẩn xác.

Phân định hai cơ chế từ chối hòa giải, đối thoại tại Tòa án

Cách phân biệt hai hình thức từ chối hòa giải, đối thoại theo luật định

Nhiều đương sự thường nhầm lẫn các khái niệm liên quan đến việc khước từ thương lượng tại Tòa. Thực tế, pháp luật tố tụng phân định rất rõ thành hai cơ chế khác nhau dựa vào cột mốc: Tòa án đã ra thông báo thụ lý vụ án hay chưa. Việc xác định sai giai đoạn sẽ khiến yêu cầu của bạn không được xử lý đúng mạch tố tụng, dẫn đến việc giải quyết vụ án bị trì hoãn.

Giai đoạn tiền tố tụng (Chưa thụ lý): Lúc này, việc cứu xét các mâu thuẫn được thực hiện bởi Hòa giải viên theo cơ chế bổ trợ, độc lập với quy trình xét xử trực tiếp của Thẩm phán. Khái niệm chính xác cần dùng ở đây là Từ chối hòa giải, đối thoại tại Tòa án.
Giai đoạn tố tụng (Đã thụ lý): Khi vụ án đã chính thức có mã số thụ lý và nằm trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm, thuật ngữ chuẩn quy định phải là Đề nghị không tiến hành hòa giải.

Quy trình từ chối hòa giải ở giai đoạn tiền tố tụng

Trong giai đoạn tiền tố tụng, tinh thần tự nguyện của các bên được đặt lên hàng đầu. Nếu bạn nhận thấy việc ngồi lại thương lượng không mang lại kết quả, bạn hoàn toàn có quyền khước từ cơ chế này để chuyển hồ sơ sang bước tiếp theo.

Cách thức thể hiện ý chí từ chối của đương sự

Khi không muốn tham gia tiến trình này, đương sự cần thể hiện rõ ràng và dứt khoát ý chí của mình cho Tòa án biết. Bạn có thể lựa chọn một trong các phương thức linh hoạt sau:

Gửi văn bản phản hồi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện.
Gửi thông tin từ chối thông qua hình thức fax hoặc thư điện tử (email).
Đến trực tiếp trụ sở Tòa án để trình bày bằng lời nói, cán bộ Tòa án sẽ có trách nhiệm lập biên bản ghi nhận ý kiến từ chối này.

Trình tự xử lý của Tòa án khi nhận thông tin từ chối

Tiếp nhận thông tin: Sau khi nhận đơn khởi kiện, Tòa án gửi thông báo về quyền lựa chọn cơ chế hòa giải, đối thoại cho các bên.
Ghi nhận phản hồi: Đương sự thực hiện quyền từ chối trong thời hạn quy định bằng các hình thức nêu trên.
Chuyển giao hồ sơ: Ngay khi có ý kiến không đồng ý của một trong các bên, Thẩm phán phụ trách sẽ ghi nhận, chấm dứt cơ chế tiền tố tụng và chuyển toàn bộ hồ sơ đơn khởi kiện sang thực hiện thủ tục thụ lý vụ án theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Thủ tục đề nghị không tiến hành hòa giải sau khi thụ lý

Khi vụ án dân sự đã bước vào giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm, quyền đề nghị không thực hiện hòa giải của đương sự trở thành một căn cứ pháp lý làm thay đổi tiến trình tố tụng.

Ý nghĩa của việc đề nghị không tiến hành hòa giải

Mục đích cốt lõi của thủ tục này là giúp đương sự chủ động bỏ qua một bước thủ tục khi nhận thấy đối phương không có thiện chí, tránh việc bị lạm dụng thời gian nhằm trì hoãn nghĩa vụ. Cần lưu ý rằng, việc yêu cầu này chỉ làm thay đổi trình tự xử lý (bỏ qua phiên họp hòa giải để chuyển thẳng sang giai đoạn chuẩn bị xét xử, mở phiên tòa) chứ không quyết định việc bạn thắng hay thua trong vụ kiện.

Căn cứ pháp lý áp dụng trong giai đoạn tố tụng

Yêu cầu của đương sự lúc này được đặt trong phạm vi điều chỉnh của Khoản 4 Điều 207 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Khi nhận được đơn đề nghị hợp pháp của một trong các bên tham gia tố tụng, Tòa án có cơ sở vững chắc để xếp vụ án vào nhóm những vụ án dân sự không tiến hành hòa giải được và nhanh chóng hoàn thiện các hồ sơ xét xử còn lại.

Các trường hợp tranh chấp dân sự không tiến hành hòa giải

Pháp luật quy định hai nhóm trường hợp không tổ chức hòa giải tại Tòa án: Nhóm tuyệt đối không được phép hòa giải do tính chất vụ việc và nhóm không tiến hành hòa giải được xuất phát từ thực tế hành vi hoặc ý chí của đương sự.

Những vụ án tuyệt đối không được hòa giải

Đối với nhóm này, Tòa án bắt buộc phải chuyển sang bước tố tụng tiếp theo mà không phụ thuộc vào mong muốn hay sự thỏa thuận của các bên:

Vụ việc liên quan đến yêu cầu đòi bồi thường do làm tổn hại, gây thiệt hại đến nguồn tài sản thuộc quyền sở hữu của Nhà nước.
Các tranh chấp phát sinh từ các giao dịch, thỏa thuận dân sự có nội dung vi phạm điều cấm nghiêm ngặt của luật hoặc có biểu hiện trái với đạo đức xã hội.

Vụ án không tiến hành hòa giải được do trở ngại từ các bên

Đây là nhóm lý do phổ biến trong thực tế, thường xuất phát từ việc một bên không hợp tác hoặc không đủ điều kiện tham gia:

Vắng mặt sau 2 lần triệu tập: Bị đơn hoặc người liên quan dù đã nhận được giấy triệu tập hợp lệ của Tòa án đến lần thứ hai nhưng vẫn cố tình không đến tham gia phiên họp.
Có lý do chính đáng để không tham gia: Đương sự có văn bản giải trình và cung cấp tài liệu chứng minh bản thân không thể tham gia phiên hòa giải vì các lý do bất khả kháng, ốm đau, thiên tai.
Mất năng lực hành vi: Trong các vụ án hôn nhân và gia đình (ly hôn), một bên vợ hoặc chồng bị tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.
Có đơn đề nghị từ đương sự: Chỉ cần một trong các đương sự có yêu cầu bằng văn bản gửi Tòa án thể hiện việc không đồng ý hòa giải theo Khoản 4 Điều 207 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Các trường hợp tranh chấp dân sự không tiến hành hòa giải theo luật định

Thời hạn nộp đơn và thẩm quyền tiếp nhận xử lý của Tòa án

Việc thể hiện ý chí không hòa giải đúng mốc thời gian quy định sẽ giúp cơ quan tiến hành tố tụng xử lý hồ sơ nhanh chóng, tránh các thủ tục trung gian không cần thiết.

Thời hạn thực hiện thủ tục

Trước khi thụ lý: Người khởi kiện cần phản hồi ngay trong vòng 03 ngày làm việc kể từ lúc nhận được thông báo về quyền lựa chọn hòa giải của Tòa án. Đối với người bị kiện, thời hạn gửi văn bản từ chối cũng là 03 ngày làm việc tính từ ngày nhận được thông báo chuyển vụ việc sang cơ chế hòa giải tiền tố tụng.
Sau khi thụ lý: Đương sự có quyền nộp đơn đề nghị bất kỳ lúc nào trong thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm, miễn là trước khi Tòa án ra quyết định chính thức đưa vụ án ra xét xử công khai.

Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận

Giai đoạn tiền tố tụng: Yêu cầu từ chối được gửi đến Trung tâm đối thoại hòa giải hoặc nộp trực tiếp cho cán bộ, Thẩm phán được phân công phụ trách giải quyết nguồn đơn khởi kiện ban đầu.
Giai đoạn đã thụ lý: Đơn đề nghị phải được nộp trực tiếp cho Thẩm phán được phân công chủ trì giải quyết vụ án tại Tòa án đang thụ lý hồ sơ.
Lưu ý về địa giới hành chính: Đối với các vụ án tranh chấp bất động sản nằm trong diện điều chỉnh quy hoạch, sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp huyện, nếu Tòa án cấp huyện cũ đã tổ chức phiên họp trước ngày 01/07/2025 thì Tòa án nhân dân khu vực mới được thành lập sẽ tiếp quản thẩm quyền và tiếp tục xử lý các bước tiếp theo.

Dịch vụ Luật sư hỗ trợ thủ tục tố tụng tại Long Phan PMT

Khi đối diện với các tranh chấp pháp lý phức tạp, việc tự mình thực hiện các văn bản tố tụng đôi khi gặp nhiều vướng mắc về mặt thuật ngữ và căn cứ. Long Phan PMT cung cấp giải pháp pháp lý toàn diện với các dịch vụ chuyên nghiệp:

Tư vấn xác định giai đoạn: Hỗ trợ khách hàng nhận diện chính xác trạng thái hồ sơ để lựa chọn hình thức và phương thức từ chối hòa giải phù hợp nhất.
Soạn thảo văn bản chuyên sâu: Đội ngũ chuyên viên pháp lý thực hiện soạn thảo văn bản từ chối đối thoại hoặc đơn đề nghị không tiến hành hòa giải với lập luận chặt chẽ, viện dẫn đúng căn cứ pháp luật.
Đại diện làm việc với cơ quan tố tụng: Thay mặt khách hàng hoàn thiện hồ sơ, theo dõi tiến độ xử lý và làm việc trực tiếp với Thẩm phán để đẩy nhanh tiến trình giải quyết vụ án, hạn chế sự trì hoãn từ phía đối phương.

Đội ngũ luật sư chuyên môn hỗ trợ khách hàng tham gia tố tụng

Việc sử dụng quyền từ chối hòa giải là một công cụ pháp lý hữu hiệu giúp đương sự rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp khi các bên không còn tiếng nói chung. Điểm mấu chốt là cần phân biệt rõ giữa việc từ chối hòa giải ở giai đoạn tiền tố tụng và nộp đơn đề nghị không tiến hành hòa giải sau khi vụ án đã thụ lý để thực hiện đúng thời hạn quy định.

Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan một cách thuận lợi và đúng quy định. Liên hệ ngay hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.

Nguồn: Mẫu đơn đề nghị không hòa giải tại tòa án đúng quy định tố tụng

Xem thêm: