NHÀ THUÊ TRẢ TIỀN HÀNG NĂM CÓ ĐƯỢC COI LÀ DI SẢN KHÔNG?
- luatlongphan
- Jan 3
- 4 min read
Câu hỏi về việc nhà thuê trả tiền hàng năm của Nhà nước có được xem là di sản hay không là vấn đề pháp lý thường gặp khi người thuê qua đời. Theo nguyên tắc của pháp luật thừa kế, cụ thể là Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015, chỉ những tài sản thuộc quyền sở hữu của người mất mới được coi là di sản. Trong khi đó, nhà ở do Nhà nước quản lý và cho thuê, người thuê chỉ có quyền sử dụng chứ không sở hữu. Bài viết này sẽ làm rõ các quy định của Luật Nhà ở 2023 và các văn bản liên quan, phân tích rõ ràng những tài sản nào liên quan đến căn nhà có thể thừa kế, giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người thừa kế.
Nhà thuê của Nhà nước không phải là di sản
Theo pháp luật về thừa kế, di sản chỉ bao gồm tài sản thuộc quyền sở hữu của người đã mất, bao gồm cả tài sản riêng và phần sở hữu của họ trong tài sản chung. Quy định này được nêu rõ tại Điều 612 BLDS 2015. Do đó, quyền sở hữu là yếu tố quyết định để xác định xem căn nhà có được coi là di sản hay không.
Luật Nhà ở 2023 quy định nhà thuê trả tiền hàng năm là tài sản công, thuộc sở hữu Nhà nước. Khi Nhà nước cho thuê nhà, quan hệ này là hợp đồng thuê, trong đó Nhà nước chuyển giao quyền sử dụng, nhưng quyền sở hữu vẫn hoàn toàn thuộc về Nhà nước. Người thuê không có quyền định đoạt hay chuyển nhượng căn nhà. Vì vậy, khi người thuê qua đời, căn nhà vẫn thuộc Nhà nước và không được coi là di sản thừa kế.
Những phần có thể thừa kế khi người thuê qua đời
Mặc dù căn nhà không thuộc di sản, nhưng giá trị tài sản gắn liền với nhà có thể được xem là di sản nếu người thuê đầu tư hợp pháp.
Tài sản gắn liền nhưng không thuộc hợp đồng thuê
Người thuê nhà có thể bỏ chi phí cá nhân để nâng cấp hoặc bổ sung các hạng mục không nằm trong cấu trúc gốc của căn nhà. Ví dụ:
Trang thiết bị và vật dụng: máy lạnh, tủ bếp, cửa sắt, mái che…
Các công trình bổ sung nhỏ: xây thêm nhà bếp, lắp hệ thống lọc nước, bình nóng lạnh… (phải được cơ quan nhà nước đồng ý và hợp pháp).
Những tài sản này thuộc quyền sở hữu của người thuê và sẽ trở thành di sản khi họ qua đời. Việc chứng minh quyền sở hữu yêu cầu hồ sơ rõ ràng như hóa đơn mua sắm, hợp đồng thi công hoặc biên bản nghiệm thu công trình.
Giá trị các khoản đầu tư hợp pháp vào căn nhà
Các khoản chi phí hợp pháp để sửa chữa, cải tạo, nâng cấp căn nhà thuê, nếu chưa được hoàn trả, cũng được tính là di sản theo khoản 2 Điều 479 BLDS 2015. Điều kiện bao gồm:
Hợp pháp: Có sự đồng ý của Nhà nước hoặc cơ quan quản lý; nếu vi phạm, giá trị có thể bị loại.
Tăng giá trị căn nhà: Khoản đầu tư phải nâng cao giá trị sử dụng hoặc giá trị thị trường, được xác định bằng định giá tại thời điểm người thuê qua đời.
Chưa hoàn trả: Chưa được Nhà nước bồi hoàn trong quá trình thuê.
Hồ sơ chứng minh bao gồm: hóa đơn, giấy phép sửa chữa, biên bản nghiệm thu và định giá của cơ quan có thẩm quyền.
Quyền lợi của người thừa kế đối với việc thuê nhà
Người thừa kế không được sở hữu căn nhà nhưng có quyền ưu tiên tiếp tục thuê nếu đáp ứng điều kiện:
Quan hệ gia đình: Vợ, chồng, cha, mẹ, con ruột hoặc con nuôi hợp pháp, chứng minh bằng giấy tờ hợp pháp.
Đang cư trú tại căn nhà: Phải sống thực tế tại nhà vào thời điểm người thuê qua đời.
Đáp ứng điều kiện thuê nhà theo Luật Nhà ở 2023:
Chưa có nhà ở thuộc sở hữu riêng; diện tích nhà ở bình quân dưới mức quy định địa phương.
Có khó khăn về nhà ở, chưa thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Tuân thủ các nghĩa vụ trong hợp đồng thuê cũ.
Người thừa kế sẽ phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả tiền thuê hàng năm và tuân thủ các điều kiện hợp đồng mới.
Dịch vụ luật sư tư vấn về di sản và thuê nhà thuộc sở hữu Nhà nước
Trong các trường hợp phức tạp, việc sử dụng dịch vụ pháp lý từ luật sư là cần thiết. Dịch vụ bao gồm:
Tư vấn pháp luật về thuê nhà thuộc sở hữu Nhà nước;
Xác định và chứng minh phần di sản;
Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ, đơn từ pháp lý;
Tư vấn thủ tục tiếp tục thuê nhà;
Hướng dẫn giải quyết tranh chấp liên quan đến nhà thuê của Nhà nước.
Nhà thuê trả tiền hàng năm của Nhà nước không được coi là di sản vì quyền sở hữu vẫn thuộc Nhà nước. Tuy nhiên, những phần giá trị hợp pháp do người thuê đầu tư, cải tạo hoặc tài sản riêng gắn liền với nhà vẫn được xem là di sản. Thành viên gia đình sống cùng người thuê có thể được ưu tiên tiếp tục ký hợp đồng thuê nếu đủ điều kiện. Long Phan PMT cam kết cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, giúp Quý khách hàng giải quyết các vấn đề liên quan đến di sản và thuê nhà thuận lợi, đúng quy định. Liên hệ hotline 1900636387 để được tư vấn miễn phí.
>>> Xem thêm:
Comments